MƯA NHIỀU LIÊN TỤC KHIẾN CƠM SẦU RIÊNG NHẠT ĐỘ NGỌT, VÌ SAO?
Giai đoạn sầu riêng bước vào thời kỳ phát triển và làm cơm, thời tiết có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tích lũy chất khô, tinh bột và đường trong trái. Đặc biệt, khi vườn gặp tình trạng mưa nhiều, mưa liên tục trong nhiều ngày, nhà vườn có thể nhận thấy trái sầu riêng dù đã đến giai đoạn thu hoạch nhưng cơm không đạt độ ngọt như mong muốn, vị nhạt, cơm nhiều nước và chất lượng ăn không cao. Đây là vấn đề khá thường gặp trong những vụ có thời tiết bất lợi, nhất là khi lượng mưa lớn kéo dài kết hợp với đất giữ nước, thoát nước kém.
Nhiều nhà vườn thường nghĩ rằng chỉ cần trái đủ ngày tuổi, kích thước đạt yêu cầu thì khi thu hoạch cơm chắc chắn sẽ ngọt. Tuy nhiên, đủ ngày tuổi không đồng nghĩa với việc trái đã tích lũy đủ chất khô và đường. Trong quá trình phát triển, trái sầu riêng cần được cung cấp nước và dinh dưỡng ở mức phù hợp, đồng thời cây phải có điều kiện thuận lợi để thực hiện quang hợp và vận chuyển, tích lũy các sản phẩm đồng hóa vào trái. Khi mưa kéo dài, sự cân bằng này có thể bị ảnh hưởng, từ đó làm chất lượng cơm thay đổi rõ rệt.
Mưa nhiều liên tục ảnh hưởng như thế nào đến độ ngọt của sầu riêng?
Khi mưa kéo dài, lượng nước trong đất tăng cao và cây có thể hấp thu lượng nước lớn. Nếu đất thoát nước chậm, vùng rễ thường xuyên ở trạng thái quá ẩm sẽ làm môi trường đất thiếu oxy, ảnh hưởng đến hoạt động của rễ. Trong khi đó, rễ là bộ phận đảm nhiệm việc hấp thu nước và khoáng chất, đồng thời cung cấp nguyên liệu cho quá trình sinh trưởng và phát triển của cây.
Không chỉ ảnh hưởng đến bộ rễ, mưa liên tục còn làm giảm lượng ánh sáng mà cây nhận được. Khi trời nhiều mây, ít nắng trong thời gian dài, cường độ quang hợp của lá có thể giảm. Lá tạo ra ít sản phẩm quang hợp hơn, từ đó nguồn carbohydrate được vận chuyển và tích lũy vào trái cũng có thể bị hạn chế. Đây là một trong những yếu tố khiến quá trình tích lũy chất khô và chuyển hóa tinh bột thành đường trong trái không diễn ra thuận lợi như khi cây có điều kiện thời tiết phù hợp.
Đặc biệt, ở giai đoạn trái gần thu hoạch, cây cần có sự cân bằng giữa nước, dinh dưỡng và khả năng quang hợp để hoàn thiện chất lượng cơm. Nếu thời tiết mưa liên tục làm cây hấp thu nước quá nhiều trong khi lượng ánh sáng lại thấp, trái có thể có xu hướng nhiều nước, cơm mềm và vị ngọt không đậm.
Mưa kéo dài làm trái nhiều nước, cơm dễ bị nhạt
Một trong những biểu hiện nhà vườn có thể nhận thấy rõ là trái sầu riêng sau khi thu hoạch có phần cơm mềm, nhiều nước và độ ngọt không đạt như những vụ thời tiết khô ráo hơn. Lượng nước trong cây và trái tăng cao có thể làm thay đổi sự cân bằng giữa nước và vật chất khô trong quá trình phát triển trái.
Cần hiểu rằng độ ngọt của cơm sầu riêng không chỉ phụ thuộc vào lượng đường được tạo ra mà còn liên quan đến hàm lượng chất khô và quá trình tích lũy carbohydrate trong trái. Khi cây có điều kiện quang hợp tốt, sản phẩm tạo ra từ quá trình quang hợp được vận chuyển và tích lũy vào trái, góp phần hình thành chất lượng cơm khi chín.
Ngược lại, khi mưa kéo dài, ít nắng và bộ rễ hoạt động trong điều kiện đất quá ẩm, quá trình sinh trưởng và tích lũy của cây có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, có những trường hợp trái nhìn bên ngoài vẫn đạt kích thước, nhưng khi bổ ra thì cơm không đạt độ đậm vị, độ ngọt và độ khô mong muốn.
Ít nắng cũng là nguyên nhân khiến cây giảm khả năng tích lũy đường
Một yếu tố rất quan trọng nhưng đôi khi bị nhà vườn bỏ qua chính là ánh sáng.
Lá sầu riêng sử dụng ánh sáng để thực hiện quá trình quang hợp, tạo ra các hợp chất hữu cơ phục vụ cho sự sinh trưởng và phát triển của cây. Trong giai đoạn nuôi trái, những sản phẩm này được phân bổ đến các cơ quan khác nhau, trong đó trái là một nơi tiêu thụ và tích lũy quan trọng.
Khi trời mưa liên tục, bầu trời nhiều mây và thời gian có nắng giảm, khả năng quang hợp của bộ lá có thể giảm theo. Nếu tình trạng này kéo dài đúng vào giai đoạn trái đang hoàn thiện cơm, lượng chất đồng hóa được tạo ra và tích lũy có thể không đáp ứng tốt nhu cầu của trái.
Chính vì vậy, mưa nhiều không chỉ đơn giản là cây nhận quá nhiều nước, mà còn đi kèm với nhiều yếu tố bất lợi khác như thiếu ánh sáng, đất ẩm kéo dài, rễ thiếu oxy và nguy cơ phát sinh bệnh vùng rễ. Tất cả những yếu tố này đều có thể tác động gián tiếp đến chất lượng trái.
Đất quá ẩm kéo dài cũng ảnh hưởng đến bộ rễ
Khi mưa liên tục, vấn đề nhà vườn cần quan tâm đầu tiên không chỉ là trái mà còn là tình trạng đất và bộ rễ.
Sầu riêng là cây khá nhạy cảm với tình trạng úng nước. Khi đất chứa quá nhiều nước trong thời gian dài, các khoảng không khí trong đất bị nước chiếm chỗ, làm lượng oxy cung cấp cho rễ giảm xuống. Rễ hoạt động kém sẽ ảnh hưởng đến khả năng hấp thu và trao đổi chất của cây.
Đồng thời, đất ẩm kéo dài cũng tạo điều kiện thuận lợi cho một số tác nhân gây bệnh vùng rễ phát triển. Khi bộ rễ bị suy yếu, cây càng khó duy trì khả năng sinh trưởng và nuôi trái ổn định.
Do đó, trong những giai đoạn mưa liên tục, việc khơi thông hệ thống thoát nước, hạn chế nước đọng trong vườn và giữ vùng rễ thông thoáng là việc rất quan trọng. Không nên để nước tồn đọng lâu quanh gốc, đặc biệt ở những khu vực đất nặng hoặc vườn có địa hình thấp.
Mưa nhiều không có nghĩa là ngừng hoàn toàn việc chăm sóc dinh dưỡng
Khi thời tiết mưa liên tục, nhà vườn thường có tâm lý hạn chế bón phân vì sợ phân bị rửa trôi. Điều này có cơ sở, nhưng không có nghĩa là bỏ hoàn toàn việc quản lý dinh dưỡng cho cây.
Ở giai đoạn nuôi trái, cây vẫn cần một chế độ dinh dưỡng cân đối để duy trì bộ lá và quá trình phát triển trái. Tuy nhiên, trong điều kiện mưa nhiều, việc bổ sung dinh dưỡng cần dựa vào tình trạng thực tế của cây, đất và khả năng hấp thu của bộ rễ, tránh bón dồn hoặc bón quá mức khi đất đang quá ẩm.
Đặc biệt, nhà vườn cần duy trì bộ lá khỏe để cây có khả năng quang hợp tốt ngay khi thời tiết có nắng trở lại. Một bộ lá khỏe, không bị sâu bệnh và không bị rụng sớm sẽ giúp cây tiếp tục tạo ra nguồn carbohydrate phục vụ cho quá trình hoàn thiện trái.
Làm gì khi vườn sầu riêng gặp mưa liên tục trong giai đoạn nuôi trái?
Khi bước vào giai đoạn mưa nhiều, nhà vườn nên ưu tiên quản lý nước và bảo vệ bộ rễ trước tiên. Cần kiểm tra các rãnh thoát nước, mương vườn và khu vực quanh gốc để đảm bảo nước được thoát nhanh, không để đất bị ngập hoặc giữ nước quá lâu.
Bên cạnh đó, cần theo dõi bộ lá thường xuyên. Nếu lá bị bệnh, rụng nhiều hoặc khả năng quang hợp giảm thì cây sẽ càng khó tích lũy dinh dưỡng cho trái. Vì vậy, cần chủ động quản lý sâu bệnh và duy trì bộ lá khỏe trong suốt giai đoạn nuôi trái.
Về dinh dưỡng, nên căn cứ vào tình trạng thực tế của cây và đất để điều chỉnh cho phù hợp. Không nên vì lo trái nhạt mà tăng phân một cách đột ngột, đặc biệt khi bộ rễ đang hoạt động kém do đất quá ẩm. Việc chăm sóc trong giai đoạn này cần hướng đến duy trì sức khỏe cây, giữ bộ lá ổn định, bảo vệ rễ và tạo điều kiện để cây tiếp tục tích lũy chất khô cho trái.
Cần chủ động từ trước khi bước vào giai đoạn trái hoàn thiện
Độ ngọt và chất lượng cơm sầu riêng không phải chỉ được quyết định trong vài ngày trước khi thu hoạch mà là kết quả của cả quá trình cây nuôi trái. Vì vậy, để hạn chế tình trạng cơm nhạt trong những vụ có mưa nhiều, nhà vườn cần chuẩn bị từ sớm bằng cách xây dựng bộ rễ khỏe, duy trì bộ lá tốt, quản lý nước hợp lý và cung cấp dinh dưỡng cân đối trong suốt quá trình phát triển trái.
Đặc biệt, cần tránh để vườn rơi vào tình trạng đất quá ẩm kéo dài, bởi khi rễ suy yếu thì không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cây mà còn có thể ảnh hưởng đến quá trình nuôi và hoàn thiện trái. Khi cây có bộ rễ khỏe, bộ lá ổn định và được cung cấp dinh dưỡng phù hợp, khả năng chống chịu trước những biến động của thời tiết cũng sẽ tốt hơn.
Có thể nói, mưa nhiều liên tục là một trong những yếu tố có thể làm ảnh hưởng đến quá trình tích lũy chất khô và chất lượng cơm sầu riêng, đặc biệt khi mưa kéo dài đúng vào giai đoạn trái đang hoàn thiện. Trời ít nắng làm giảm khả năng quang hợp, đất quá ẩm ảnh hưởng đến bộ rễ, cây hấp thu nước nhiều và sự cân bằng nước trong trái bị thay đổi. Những yếu tố này kết hợp với nhau có thể khiến cơm sầu riêng sau thu hoạch có biểu hiện nhiều nước, mềm và độ ngọt không đậm như kỳ vọng.
Vì vậy, trong những năm thời tiết mưa nhiều, nhà vườn cần đặc biệt quan tâm đến việc thoát nước nhanh, giữ rễ khỏe, duy trì bộ lá tốt và quản lý dinh dưỡng cân đối. Không thể kiểm soát được lượng mưa, nhưng hoàn toàn có thể chủ động chuẩn bị hệ thống thoát nước, chăm sóc bộ rễ và quản lý vườn để giảm bớt tác động bất lợi của thời tiết đến chất lượng trái.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Công Ty CP Phân Bón Vi Lượng của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG
Địa chỉ: 42/KDC, Tổ 9, khu vực Bình Thường B, Phường Long Tuyền, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Email: ctycppbdatrungviluong@gmail.com
Số điện thoại: 0785.988.689